چاقی ، تعریف چاقی ،چرا چاق می شویم؟

سه شنبه, 15 مرداد 1398
369
5.0/5 rating 1 vote
چاقی ، تعریف چاقی ،چرا چاق می شویم؟

تعریف چاقی

چاقی مرحله ای است که در اثر آن، انرژی ذخیره ای در بدن پستانداران (از جمله انسان) که معمولاً به شکل بافت چربی است بسیار زیاد می شود، به طوری که منجر به خطرات زیادی برای سلامتی می گردد.

معمولاً زمانی که وزن بدن با توجه به جنس و سن، با قد تناسب نداشته باشد به اصطلاح می گویند که چنین فردی چاق است.

علل چاقی

علل سببی

چاقی می تواند یک علت و یا ترکیبی از چند علت داشته باشد:

ـ استعداد ژنتیکی

ـ داشتن رژیم غذایی سرشار از انرژی

ـ ورزش کم و داشتن تحرک کم

ـ بیماری هایی که خود سبب چاقی می شوند (همچون کم کاری تیروئید)

ـ ناهنجاری های خوردن (از جمله پرخوری)

ـ فشارهای ذهنی

علل اجتماعی

اگرچه بیشتر اوقات دلیل چاقی هر فرد مشخص است، اما درک این نکته که چرا وزن متوسط یک جامعه معین، اخیراً افزایش یافته است بسیار مشکل است. هر چند عوامل ارثی دلیل اصلی چاقی محسوب می شوند، اما این عوامل نمی توانند در مورد این که چرا یک ملت بیش از ملت دیگر گرفتار چاقی می شوند توضیحی ارائه نمایند.

The Social Causes of Obesity fityek.com h

بروز پدیده چاقی مخصوصاً در ایالات متحده آمریکا بسیار شایع شده است. در سال های بعد از جنگ جهانی دوم تا سال 1960م، متوسط وزن افراد افزایش یافت، اما باز هم افراد بسیار کمی مبتلا به چاقی بودند. در سال 1960، تمام مردم ایالات متحده آمریکا خوب غذا می خوردند و کسی گرفتار کم غذایی نبود، اما کسی هم اضافه وزن نداشت. در دو سه دهه پس از سال1980م، ابتلا به چاقی بسیار افزایش یافت، به طوری که امروزه عموم مردم نگران سلامتی افراد جامعه هستند.

تحقیقات نشان می دهد که سالانه 400.000 نفر به دلیل پیروی از رژیم های غذایی غلط و فاقد مواد مغذی و همچنین به دلیل ورزش کم و نداشتن تحرک کافی جان خود را از دست می دهند. اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، در سال

2005م، این تعداد به 500.000 نفر افزایش خواهد یافت و رکورد تعداد کسانی که سالانه به دلیل مصرف سیگار می میرند را خواهد شکست. البته میزان چاقی در کشورهای دیگر بسیار کمتر از این مقدار است. پس از آمریکا، کانادا و پس از آن مردمان قاره اروپا بیشترین میزان چاقی را دارند. در کشورهای مصر و مکزیک هم اخیراً ابتلا به چاقی بسیار در حال افزایش است.

نظریه های زیادی در خصوص تغییرات به وجود آمده از سال 1980 که منجر به شیوع چاقی شده وجود دارد. بسیاری از محققین اعتقاد دارند که ترکیبی از عوامل گوناگون باعث این چاقی شده است:

ـ یکی از مهمترین عوامل چاقی در جوامع امروزی، کاهش قیمت غذاهاست. این امر به دلیل تولید انبوه مواد غذایی می باشد که ناشی از پیشرفت فناوری، کشاورزی گسترده و... است. به همین دلیل قیمت انواع فراورده های غذایی امروزه نسبت به هر زمان دیگری در تاریخ، ارزان تر شده است. قند و شیره ذرت، دو منبع اساسی کالری به دلیل وجود یارانه های تعیین شده از طرف دولت های آمریکا، بسیار ارزان قیمت هستند.

ـ روش های بازاریابی بسیار تغییر کرده است. از اوایل دهه 1980، تصمیم گرفته شد که کودکان را هدف تبلیغات تلویزیونی یا دیگر انواع تبلیغات قرار دهند. از همان زمان، تعداد تبلیغات تلویزیونی در مورد غذاهایی که معمولاً کودکان آنها را دوست دارند و حتی به جای غذا ترجیح می دهند این دسته مواد را مصرف کنند (از جمله انواع اسنک) بسیار افزایش یافت. البته شایان ذکر است که قسمت اعظم این تبلیغات به انواع شکلات و آب نبات و همچنین انواع غذاهایی که سریع آماده می شوند اختصاص یافت.

ـ تغییرات در قیمت روغن موتور و بنزین هم تأثیرات خود را داشته اند. برخلاف دهه1970م، امروزه می توان در تمام کوچه ها و خیابان ها به جای پیاده رفتن، با اتومبیل مسافت ها را پیمود؛ حتی اگر مسافت خیلی کوتاه باشد. به علاوه در اطراف بسیاری از خانه ها پارک یا پیاده رو به منظور ورزش یا پیاده روی وجود ندارد.

ـ یک دلیل دیگر، تغییراتی است که در نحوه کار کردن به وجود آمده. بسیاری افراد تمام روز کاری خود را پشت میز اداره یا پشت کامپیوتر می نشینند و کار خود را انجام می دهند، بدون این که تحرکی داشته باشند. در آشپزخانه ها هم وجود مایکروویو، سبب می شود که خانم ها غذاهای منجمد آماده و ناسالم از بیرون تهیه نمایند و تنها با اعمال تغییرات جزئی، این غذاها را آماده کنند. همچنین استفاده از انواع اسنک هم بسیار رایج شده است.

ـ یکی از مهمترین دلالیل اجتماعی چاقی، کار کردن هر دوی والدین در بیرون از منزل به منظور تأمین هزینه های زندگی می باشد. در این صورت، دیگر نه پدر و نه مادر در خانه نیستند که بتوانند به امور خانه رسیدگی نموده و مثلاً غذا تهیه کنند. به همین دلیل انواع غذاهای آماده و همچنین تعداد رستوران ها بسیار افزایش یافته است.

ـ زندگی شهرنشینی خود عاملی برای چاقی است. بسیاری از محققین اعتقاد دارند که زندگی شهرنشینی به دلیل کم تحرکی، ورزش ناکافی، صرف زمانی کوتاه برای پخت و پز و... خود عامل مهمی برای چاق شدن افراد به حساب می آید.

ـ از سال 1980، تعداد رستوران ها و همچنین غذاهایی که سریع آماده می شوند شدیداً افزایش یافته است. البته تعداد مصرف کنندگان غذاهای آماده هم خیلی زیاد شده است. از آنجا که قیمت غذاها هم پایین آمده می توان با پول کمتر غذای بیشتری خورد. به علاوه تولیدات غذا و تنوع آن هم همچنان رو به رشد است.

به خاطر داشته باشید که ورزش کردن و تحت رژیم غذایی لاغری بودن، ضرورتاً باعث تناسب اندام و غلبه بر چاقی نمی شوند. بسیاری از متخصصین تغذیه باور دارند که اینها خود عاملی برای چاقی به حساب می آیند. این مسئله به دلیل آن است که از یک طرف، بسیاری از رژیم های غذایی لاغری با شکست مواجه می شوند و در نهایت منجر به پرخوری و افزایش وزن هم می شوند. از طرف دیگر، بسیاری از کسانی که ورزش می کنند اما پس از مدتی ترکش می کنند، حتی ممکن است نسبت به زمانی که اصلًا ورزش نمی کردند هم چاق تر شوند.

 دلایلی که باعث چاقی می‌شود را بشناسید

Causes obesity fityek.com 1

به این معنی که چاقی مفرط به معنای ناامیدی از کاهش خیلی از افراد شکایت دارند که اطرافیانشان بیش از آن‌ها پرخوری می‌کنند، اما لاغر هستند و یا اینکه با خوردن آب نیز چاق می‌شوند و غیره.

برای مقابله با هر مشکلی ابتدا لازم است که علل و عوامل آن شناسایی شود. در خصوص چاقی نیز همین‌طور است. اگر علت اصلی مشکل ریشه یابی نشود ممکن است با وجود رژیم و ورزش نیز لاغری حاصل نشود. در این مطلب انواع مختلف چاقی مفرط را عنوان و بررسی می‌کنیم. اگر قصد لاغر شدن دارید بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کرده و در ابتدا علت چاقی‌تان را مشخص کنید. در گام بعدی با نظر پزشک درمان خود را آغاز کنید.

چاقی مفرط ژنتیکی

حتماً متوجه شده‌اید که در برخی خانواده‌ها تمام اعضا دچار چاقی مفرط هستند. این مسئله نشان دهنده دو موضوع است:

اول اینکه علت چاقی اعضای خانواده از عادت‌های غذایی نامناسب ناشی می‌شود.

دوم اینکه منشأ چاقی این افراد مسائل ژنتیکی است.

با این حال مسئله ژنتیک نباید مانع از تلاش افراد برای کنترل وزن باشد. با وجود اینکه این افراد با سختی‌ها و مشکلات بیشتر برای کاهش وزن روبه رو هستند، اما روش‌های مؤثری نیز وجود دارد که بتوانند وزن خود را کنترل کنند. این افراد باید تحت نظر پزشک و با نظر متخصص شروع به کاهش و کنترل وزن کنند.

چاقی مفرط ناشی از تغذیه

Causes of obesity fityek.com چاقی

افرادی که از اضطراب یا دیگر مشکلات روحی روانی رنج می‌برند برای رسیدن به آرامش شروع به خوردن می‌کنند. در حالت کلی افرادی که از چنین مشکلاتی رنج می‌برند بیشتر به سمت خوردن مواد غذایی شیرین و چرب گرایش نشان می‌دهند. برای مقابله با این وضعیت بهتر است که در عین حال که رژیم می‌گیرید تحت روان درمانی نیز باشید.

چاقی مفرط ناشی از اختلالات غدد درون ریز معمولاً به کم کاری تیروئید و بیماری کوشینگ مربوط می‌شود.

چاقی تغذیه‌ای یکی از موارد شایع و شناخته شده است. علت اصلی آن نیز به زندگی بی تحرک و تغذیه پرکالری مربوط می‌شود. در عوض می‌توان به سادگی با این علت مقابله کرد. چون به سبک زندگی مربوط می‌شود و می‌توان با اندکی اراده آن را کنترل کرد. لازم است که رژیم و عادت‌های غذایی کنترل شود. با این وجود، افرادی که از چاقی مفرط ناشی از تغذیه رنج می‌برند می‌دانند که مقابله با این مشکل چندان ساده نیست.

چون این مسئله با یک سال رژیم گرفتن و باشگاه رفتن برطرف نمی‌شود. باید در تمام طول زندگی سبک زندگی سالمی داشت. با گذشت زمان سوخت و ساز بدن کندتر می‌شود؛ بنابراین لازم است که در حفظ عادت‌های صحیح جدی بود.

چاقی عصبی

عمل غذا خوردن باعث ایجاد لذت می‌شود. در نتیجه افرادی که از اضطراب یا دیگر مشکلات روحی روانی رنج می‌برند برای رسیدن به آرامش شروع به خوردن می‌کنند. در حالت کلی افرادی که از چنین مشکلاتی رنج می‌برند بیشتر به سمت خوردن مواد غذایی شیرین و چرب گرایش نشان می‌دهند.

برای مقابله با این وضعیت بهتر است که در عین حال که رژیم می‌گیرید تحت روان درمانی نیز باشید. روان‌پزشک یا روانکاو می‌تواند به کنترل استرس و فشار‌های روحی روانی کمک کند و انرژی‌تان را به کار‌های دیگری غیر از غذا خوردن هدایت کند. روند درمانی برای این قبیل افراد اندکی پیچیده است، چون باید یکی از منابع لذت جویی خود یعنی غذا خوردن را کنار بگذارند.

چاقی مفرط ناشی از غدد درون ریز

چاقی مفرط ناشی از اختلالات غدد درون ریز معمولاً به کم کاری تیروئید و بیماری کوشینگ مربوط می‌شود. سیستم غدد درون ریز آن‌گونه که باید درست عمل نمی‌کنند و این مسئله باعث اختلالات هورمونی می‌شود. در کم کاری تیروئید این غده هورمون کافی برای سوخت و ساز درست مواد غذایی تولید نمی‌کند. در خصوص سندرم کوشینگ غده فوق کلیوی بیش از اندازه هورمون تولید می‌کند.

چاقی مفرط ناشی از ترموژنتیک

وزن ما به طور مستقیم با کالری‌های دریافتی از مواد غذایی و میزانی که می‌سوزانیم ارتباط دارد. بدن باید به دمایی برسد که حرارت لازم را برای سوخت و ساز تولید کند. اگر دمای بدن به حد لازم نرسد هر آنچه مصرف کنید به افزایش وزن منجر می‌شود.

یعنی حتی اگر رژیم بگیرید و میزان مواد غذایی مصرفی را کاهش دهید به هدفتان نمی‌رسید و حتی ممکن است به دلیل رژیم سخت بدن در معرض آسیب قرار بگیرد؛ بنابراین لازم است که یک پزشک متخصص وضعیتتان را بررسی کند. یادتان باشد که مشکل چاقی بسیار جدی‌تر از یک مسئله صرفاً زیبایی است؛ بنابراین حتماً با نظر پزشک متخصص به سمت کنترل وزن خود بروید.